Barnat për Njerëz dhe për Kafshë – Një Botë e Njëjtë, Por me Rregulla të Ndara

 

Hyrje

Barnat janë një prej shpikjeve më të rëndësishme në historinë e njerëzimit dhe në kujdesin shëndetësor për kafshët. Si barnat humane ashtu edhe ato veterinare luajnë një rol thelbësor në trajtimin dhe parandalimin e sëmundjeve. Megjithatë, këto dy kategori barnash zhvillohen, prodhohen dhe rregullohen me kritere dhe standarde të ndryshme, në varësi të qëllimit përfundimtar të përdorimit.

Ngjashmëritë midis barnave humane dhe veterinare

- Mekanizmi i veprimit farmakologjik është shpesh i njëjtë.
- Procesi i zhvillimit klinik përfshin prova të ngjashme.
- Synimi terapeutik: të përmirësohet cilësia e jetës.
- Format farmaceutike si tabletat, injeksionet apo kremrat përdoren në të dy llojet.

 

Dallimet kryesore

1. Speciet target: Barnat veterinare janë të dizajnuara për specie të ndryshme (qen, mace, lopë, shpezë), ndërsa ato humane për njerëz.
2. Dozimi dhe formulimi: Kërkon përshtatje sipas metabolizmit të specieve.
3. Rregullimi ligjor: Rregullat për miratim dhe autorizim ndryshojnë nga EMA dhe FDA për barnat humane dhe ato veterinare.
4. Përgjegjësia publike: Tek barnat humane theksohet siguria njerëzore; tek ato veterinare përfshihet edhe siguria e ushqimit (produktet shtazore).

 

Përdorimi i përbashkët dhe kufizimet

Në mungesë të barnave veterinare të aprovuara, ndonjëherë përdoren barna humane, me përkujdesje të lartë dhe vetëm me përshkrim të veterinerit. Ky praktikë është e rregulluar ligjërisht në shumë vende për të parandaluar dëmtimin e kafshëve ose transmetimin e barnave te njerëzit përmes ushqimit.

Përdorimi i barnave në mbrojtje të shëndetit human

Përdorimi i barnave në të jetë duhet të jetë gjithmonë në jetë të plotë me udhëzimin e tyre i shoqëruar .​ Barnat duhet të merren vetëm me recetën e mjekut dhe gjithmonë duhet të konsultohemi me të për terapinë e duhur. Nëse gjatë përdorimit të vërehet ndonjë efekt anësor, është një studim që raportojmë të marrim mjekun .Kur blejmë barna në barnatore, është e rëndësishme të pyesim farmacistin për informacione të tjera si:

• Prejardhja e barnave – nëse prodhohet vendore , nga shtetet e Bashkimit Evropian, nga vendi i rajonit apo nga vende të tjera.
• Shmangia e barnave të prodhuara në Serbi.

Farmacisti luan një rol shumë të bëjë në udhëzimin e saktë për të bërë barnave, si p.sh.:

• Nëse duhen marrë para buke, pas buke, çdo 12 orë, çdo 8 orë etj.

Në barnave për fëmijë , është shumë e rëndësishme të merret parasysh mosha e tire për të bërë dokumentimin e saktë .

Përfundim

Megjithëse barnat humane dhe ato veterinare ndajnë shumë elemente të përbashkëta në parime farmaceutike dhe farmakologjike, ato ndryshojnë thelbësisht në dizajnim, përdorim. 

Dr.Berat .Berisha 

18-04-2025