Qentë endacakë janë një problem i madh në shumë vende, jo vetëm për shkak të rrezikut që paraqesin për sigurinë publike, por edhe për sëmundjet që mund të transmetojnë te njerëzit. Këto sëmundje, të njohura si zoonoza, janë infeksione që kalojnë nga kafshët te njerëzit dhe mund të kenë pasoja serioze për shëndetin publik.
Zoonozat Kryesore që Përhapen nga Qentë Endacakë
1. Rabia (Tërbimi)
Një nga sëmundjet më të rrezikshme dhe fatale që transmetohet nga qentë endacakë është rabia. Ky virus prek sistemin nervor dhe, nëse nuk trajtohet menjëherë pas ekspozimit, është 100% fatal. Përhapja ndodh kryesisht përmes kafshimeve nga qentë e infektuar.
2. Leptospiroza
Një infeksion bakterial që përhapet përmes urinës së kafshëve të infektuara. Kjo sëmundje mund të shkaktojë dëmtime të veshkave, të mëlçisë dhe madje edhe hemorragji të brendshme. Qentë endacakë shpesh e përhapin leptospirozën në zonat urbane përmes ujërave të ndotura.
3. Ekinokokoza (Krimbat e Zorrëve)
Shkaktohet nga një parazit i quajtur Echinococcus, i cili mund të krijojë ciste në mëlçi, mushkëri dhe tru tek njerëzit. Infeksioni ndodh kryesisht përmes kontaktit me jashtëqitjet e qenve të infektuar.
4. Bruceloza
Një bakter që mund të transmetohet nga qentë tek njerëzit përmes kontaktit me sekrecionet trupore. Te njerëzit, kjo sëmundje shkakton temperaturë të lartë, dhimbje të muskujve dhe lodhje kronike.
5. Sëmundja e Gërvishtjes së Maces (Bartoneloza)
Edhe pse e lidhur më shumë me macet, bartoneloza mund të transmetohet edhe nga qentë e infektuar nëpërmjet gërvishtjeve dhe kafshimeve. Simptomat përfshijnë ënjtje të nyjeve limfatike dhe ethe të vazhdueshme.
Si të Mbrohemi nga Këto Rreziqe?
Vaksinimi i detyrueshëm i qenve për të parandaluar përhapjen e rabies dhe sëmundjeve të tjera.
Sterilizimi dhe kastrimi i qenve endacakë për të reduktuar numrin e tyre në rrugë.
Shmangia e kontaktit me qentë endacakë, veçanërisht me ata që duken të sëmurë ose agresivë.
Larja e duarve pas çdo kontakti me kafshët për të parandaluar përhapjen e baktereve dhe parazitëve.
Raportimi i qenve të rrezikshëm tek autoritetet përkatëse për të parandaluar incidente të mundshme.
Përfundim
Qentë endacakë nuk janë vetëm një çështje etike dhe sociale, por edhe një rrezik serioz për shëndetin publik. Parandalimi i zoonozave kërkon masa të koordinuara midis qytetarëve, veterinarëve dhe institucioneve shtetërore për të kontrolluar popullatën e qenve endacakë dhe për të parandaluar shpërthimet epidemike të sëmundjeve të rrezikshme.
Dr.Berat Berisha
06-04-2025
